दाङ,१३जेठ। पर्याप्त बजेट नहुँदा देशमा रासायनिक मलको आपूर्ति प्रभावित भएको छ। कृषि सामग्री कम्पनी लिमिटेडका प्रबन्ध सञ्चालक विष्णुप्रसाद पोखरेलले आवश्यक जति मल किन्न नसकिएको बताएका छन् । उनका अनुसार बजेट कम हुँदा आगामी वर्ष मलको अभाव हुन सक्ने चिन्ता बढेको छ।

नेपालमा वर्षमा करिब ९ लाख मेट्रिक टन मल आवश्यक पर्छ। तर सरकारले बढीमा ५ लाख मेट्रिक टन बराबरको मात्रै बजेट दिने गरेको छ। यस वर्ष मलको मूल्य बढेकाले झन् कम खरिद गर्नुपरेको कम्पनीले जनाएको छ।

हाल कम्पनीसँग रहेको मल असार मसान्तसम्म मात्रै पुग्ने बताइएको छ। सांसदहरूले किसानलाई समस्या नपरोस् भनेर समयमै मल व्यवस्था गर्न सरकारलाई आग्रह गरेका छन्।

कृषि मन्त्री गीता चौधरीले मल अभाव हुन नदिन भारतबाट ५० हजार मेट्रिक टन मल ल्याउने प्रक्रिया अघि बढाइएको जानकारी दिईन। साथै, रासायनिक मलसँगै जैविक मल प्रयोगमा पनि जोड दिइएको बताइएको छ।

काठमाडौ,१३ जेठ । देशभर विद्युत् पहुँच विस्तार र प्रयोग बढ्दै जाँदा पेट्रोलियम पदार्थको खपत क्रमशः घट्दै गएको पाइएको छ। आर्थिक सर्वेक्षण २०८२/८३ अनुसार हाल करिब ९९.१ प्रतिशत जनसंख्यामा विद्युत् पहुँच पुगेको छ।

सहरी क्षेत्रमा विद्युतीय उपकरण, विशेषगरी विद्युतीय चुल्होको प्रयोग बढेसँगै खाना पकाउने ग्यासको खपत घट्दो क्रममा रहेको उल्लेख गरिएको छ।

चालु आर्थिक वर्षको फागुन मसान्तसम्म पेट्रोल र डिजेलको खपत गत वर्षको सोही अवधिको तुलनामा क्रमशः १० प्रतिशत र ९.९ प्रतिशतले घटेको सर्वेक्षणले देखाएको छ। यसले विद्युत् प्रयोग विस्तारसँगै पेट्रोलियम पदार्थको आयात पनि घट्ने संकेत गरेको छ।

सर्वेक्षणअनुसार कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका केही गाउँपालिकाबाहेक अधिकांश स्थानमा विद्युत् पहुँच पुगेको छ। यद्यपि, उपलब्ध क्षेत्रमा गुणस्तरीय र भरपर्दो सेवा उपलब्ध गराउने चुनौती अझै कायम रहेको जनाइएको छ।

सरकारले निकट भविष्यमा शतप्रतिशत घरधुरीमा विद्युत् सेवा पुर्‍याउने र सेवा थप गुणस्तरीय बनाउने लक्ष्य राखेको छ। यस प्रयासमा सरोकारवाला निकायहरूले पनि सहयोग गर्दै आएका छन्।
गत फागुनसम्म देशको कुल जडित विद्युत् क्षमता ४,१०५ मेगावाट पुगेको छ, जसमा जलविद्युत्को हिस्सा ३,७९८ मेगावाट रहेको छ। चालु आवमा भारततर्फ २,९१८ गिगावाट घण्टा विद्युत् निर्यात भएको पनि उल्लेख छ।

त्यसैगरी, आधारभूत खानेपानीको पहुँच ९७ प्रतिशत जनसंख्यामा पुगे पनि सुरक्षित खानेपानीको पहुँच भने २९ प्रतिशतमा सीमित रहेको छ। स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रम सबै स्थानीय तहमा विस्तार भइसकेको छ भने योगदानमा आधारित सामाजिक सुरक्षा कोषमा २८ लाख ५० हजार श्रमिक सूचीकृत भएका छन्।

काठमाडौ,१३ जेठ । नेपाली बजारमा बुधबार सुनको मूल्यमा गिरावट आएको छ। नेपाल सुनचाँदी व्यवसायी महासंघका अनुसार मंगलबार प्रतितोला २ लाख ९१ हजार ५०० रुपैयाँमा कारोबार भएको सुन आज १ हजार रुपैयाँले घटेर २ लाख ९० हजार ५०० रुपैयाँमा कारोबार भइरहेको छ।

त्यस्तै, चाँदीको मूल्यमा भने सामान्य वृद्धि भएको छ। मंगलबार ५ हजार ६० रुपैयाँमा कारोबार भएको चाँदी आज २० रुपैयाँले बढेर ५ हजार ८० रुपैयाँ पुगेको महासंघले जनाएको छ।

हुम्ला,१३ जेठ। बाढीपहिरोका कारण विद्यालय भवनमा क्षति पुगेपछि हुम्लाको चङ्खेली गाउँपालिका–५ स्थित डाँफे आधारभूत विद्यालयका विद्यार्थी खुला चौरमा बसेर पढ्न बाध्य भएका छन्।

गत जेठ ५ गते आएको हावाहुरीसहितको वर्षा र बाढीले विद्यालय भवन पूर्ण रूपमा भत्काएपछि यहाँ अध्ययनरत करिब ८० जना बालबालिकालाई नजिकैको सामुदायिक भवन आसपासको खुला स्थानमा पठनपाठन गराइएको छ।

एक हप्तादेखि खुला आकाशमुनि जोखिमपूर्ण अवस्थामा कक्षा सञ्चालन भइरहेको छ। लामो समय खुला चौरमा बस्नुपर्दा केही विद्यार्थी बिरामीसमेत परेका छन्।

विद्यालयका प्रधानाध्यापक बली तामाङका अनुसार भवन बगाएपछि विद्यालयको अवस्था अस्तव्यस्त बनेको छ। उनले आवश्यक शैक्षिक सामग्री अभावका कारण पठनपाठन प्रभावित भएको बताए।

बाढीले विद्यालयका सात कम्प्युटर, दुई ल्यापटप, २० कुर्सी, ८० बेन्च, सात दराज, दुई दर्जनभन्दा बढी टेबल, सेतो बोर्ड, चार खाट, खानेपानी ट्याङ्की तथा धारा समेत नष्ट गरेको छ।

प्रधानाध्यापक तामाङले तत्काल वैकल्पिक व्यवस्था मिलाउन स्थानीय तह र सम्बन्धित निकायसँग आग्रह गरेका छन्। साथै जिल्ला विपत् व्यवस्थापन समितिमार्फत आवश्यक पहल गर्न समेत अनुरोध गरिएको छ।

दाङ,१२ जेठ । इलाका प्रहरी कार्यालय तुलसीपुर दाङको नाममा रहेको जग्गा खाली गर्न १५ दिनको अल्टिमेटम दिइएको छ। इलाका प्रहरी कार्यालय तुलसीपुरका प्रहरी नायव उपरीक्षक होमबहादुर पराजुलीद्वारा हस्ताक्षरित सूचना जारी गर्दै यस्तो अल्टिमेटम दिइएको हो।

सूचनामा तुलसीपुर उपमहानगरपालिका–५ मा रहेको नक्सा नम्बर ५/घ, कित्ता नम्बर २६८३, क्षेत्रफल ०.१८६२.४६ वर्गमिटर जग्गामा अनाधिकृत रूपमा घरटहरा निर्माण गरी भोगचलन भइरहेको उल्लेख छ।

सूचनाअनुसार उक्त जग्गामा निर्माण गरिएका घरटहरा तथा अन्य भौतिक संरचना १५ दिनभित्र स्वयं हटाई जग्गा खाली गर्न सम्बन्धित व्यक्तिहरूलाई आग्रह गरिएको छ।

निर्धारित समयभित्र संरचना नहटाइएमा आवश्यक कानुनी प्रक्रिया अपनाई ती संरचना हटाइने सूचनामा उल्लेख गरिएको छ।

दाङ,१२ जेठ । प्यूठान र रोल्पामा दुई दिनदेखि विद्युत आपूर्ति अवरुद्ध हुँदा जनजीवन प्रभावित बनेपछि लुम्बिनी प्रदेशका मुख्यमन्त्री चेतनारायण आचार्यले तत्काल सेवा सुचारु गर्न ध्यानाकर्षण गराएका छन् ।

झिमरुक उत्पादन केन्द्रको पावर हाउसमा ट्रान्सफर्मर बिग्रिएपछि दुवै जिल्लामा विद्युत सेवा बन्द भएको हो। विद्युत अवरुद्ध हुँदा खानेपानी, स्वास्थ्य र बैंकिङ सेवा समेत प्रभावित भएका छन्।

मुख्यमन्त्री आचार्यले नेपाल विद्युत प्राधिकरण बुटवल प्रादेशिक कार्यालयका प्रमुख मनोजकुमार यादवसँग छलफल गर्दै वैकल्पिक उपाय अपनाएर भए पनि सेवा चाँडो सञ्चालन गर्न आग्रह गरेका हुन् ।

प्रमुख यादवले आफू फिल्डमै रहेर काम गरिरहेको र आज बेलुकासम्म वैकल्पिक माध्यमबाट विद्युत सेवा सञ्चालन गर्ने प्रयास भइरहेको जानकारी दिएका छन्। झिमरुक पावर हाउसमा मर्मत कार्य पनि तीव्र रूपमा अघि बढाइएको छ।

दाङ,१२ जेठ । लुम्बिनी प्रदेश सभामा ‘थारू समुदायका प्रथाजनित परम्पराको संरक्षण तथा प्रवर्द्धन गर्ने सम्बन्धमा व्यवस्था गर्न बनेको विधेयक, २०८३’ पेश गरिएको छ।

सामाजिक विकास मन्त्री जन्मजय तिमिल्सिनाले उक्त विधेयक सभा समक्ष प्रस्तुत गरेका हुन्।

प्रदेशमा थारू समुदायको उल्लेख्य बसोबास रहेको र उनीहरूको परम्परागत अभ्यास, संस्कृति तथा संरचनाको संरक्षण, अभिलेखीकरण र पुस्तान्तरणका लागि कानुनी व्यवस्था आवश्यक ठहर गर्दै विधेयक ल्याइएको जनाइएको छ।

विधेयकमा मटावाँ, बरघर र भलमन्साजस्ता परम्परागत अभ्यासको संरक्षण र प्रवर्द्धन गर्ने व्यवस्था प्रस्ताव गरिएको छ।

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार नेपालमा थारू समुदायको जनसंख्या १८ लाख ७ हजार १२४ (६.२ प्रतिशत) रहेको छ भने लुम्बिनी प्रदेशमा ७ लाख ३२ हजार ६९ (१४.३ प्रतिशत) रहेको छ। दाङ, बाँके, बर्दिया, कपिलवस्तु, रुपन्देही र नवलपरासीमा थारू समुदायको उल्लेख्य बसोबास रहेको छ।

दाङ, १२ जेठ । दाङको तुलसीपुर एक महिला मृत अवस्थामा फेला परेकी छन् । तुलसीपुर उपमहानगरपालिका – १० गोलौरी बस्ने अन्दाजी ५९ वर्षीया जगनी चौधरी मृत अवस्थामा फेला परेकी हुन् ।

सोमबार साँझ करिब पौने ७ बजे घरदेखि करिब १०० मिटर टाढा उनको शव फेला परेको जिल्ला प्रहरी कार्यालय दाङले जनाएको छ।

घटना शंकास्पद देखिएपछि नेपालगञ्जबाट तालिमप्राप्त कुकुरसहितको टोली झिकाएर अनुसन्धान अघि बढाइएको छ। रातभर घटनास्थलमा सुरक्षा परिचालन गरिएको थियो।

मंगलबार बिहान एसपी दीपक श्रेष्ठसहितको टोली घटनास्थल पुगेको थियो। आवश्यक प्रक्रिया पूरा गरी बिहान करिब सवा १० बजे शव उठाइएको प्रहरीले जनाएको छ।

शवलाई पोस्टमार्टमका लागि राप्ती प्रादेशिक अस्पतालमा राखिएको छ। घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ।

दाङ,१२ जेठ । कपिलवस्तुमा यात्रुबाहक बस दुर्घटना हुँदा ३८ जना घाइते भएका छन् । मंगलबार बिहान महाराजगन्ज नगरपालिका-४ बरईपुरस्थित तौलिहवा-बहादुरगन्ज हुलाकी सडकखण्डमा काठमाडौंबाट सुर्खेततर्फ जाँदै गरेको कर्णाली प्रदेश ०२-००१ ख १२६६ नम्बरको बस अनियन्त्रित भएर पल्टिएको प्रहरीले जनाएको छ।

प्रहरीका अनुसार घाइतेमध्ये दुई जनाको अवस्था गम्भीर, १९ जनाको अवस्था मध्यम र १७ जनाको अवस्था सामान्य रहेको छ। घाइतेहरूको भैरहवा सिटी अस्पताल र लुम्बिनी सिटी अस्पताल, बुटवलमा उपचार भइरहेको छ।

गम्भीर घाइते हुनेमा बर्दियाको बाँसगढी नगरपालिका-१ बबईकी ४५ वर्षीया पवित्रा देवकोटा र सुर्खेत वीरेन्द्रनगर नगरपालिका-११ का ३० वर्षीय प्रकाश विक रहेका छन्। दुवैलाई थप उपचारका लागि भैरहवा रिफर गरिएको प्रहरीले जनाएको छ।

दुर्घटनामा घाइते हुनेहरूमा सुर्खेत वीरेन्द्रनगर-३ का २९ वर्षीय पूर्णप्रसाद पाण्डे, चालक डिल्लीप्रसाद दाहाल, लाटिकैलीकी कर्णा विक, बाँकेको नेपालगञ्ज-१२ का तिलक पौडेल, काठमाडौं कागेश्वरीका समिर राना, सुर्खेत चिङ्गाड-५ का उपेन्द्र राना र जसबिर राना रहेका छन्।

त्यस्तै दैलेख गुराँस नगरपालिका-८ का भीमबहादुर डाँगी, गुराँस-४ का हेमराज शर्मा र उनकी श्रीमती हिरा पराजुली शर्मा, कालिकोट ढाडाचक्र-५ की पुष्पा बम, जुम्ला चन्दननाथ-३ की मिनजोन लामा, सुर्खेत वीरेन्द्रनगर-१२ की सोनिया रोका, वीरेन्द्रनगर-९ की भवि थापा र मनकुमारी थापा, वीरेन्द्रनगर-८ का सबिन्द्र रावल र खगेन्द्र थापा पनि घाइते भएका छन्।

यस्तै सुर्खेत भेरीगंगा-१० छिन्चुकी कविता राना, दैलेख गुराँस-६ का तेजबहादुर बिसी, सुर्खेत चिङ्गाड-२ का जगत खड्का, दैलेख भगवतीमाई-३ की मुना रेग्मी, झापा दमक-८ का लक्ष्मीप्रसाद सापकोटा, बुद्धशान्ति-१ का सबिन नेपाल, ललितपुर महालक्ष्मी-५ टिकाथलीका शिवराम राई र उनकी श्रीमती बिमलादेवी सापकोटा घाइते भएका छन्।

यसैगरी सुर्खेत सिम्ता-२ काफलबोटका भक्तबहादुर शाही र उनकी श्रीमती पुष्पा शाही, ओखलढुंगा मोलुङ-२ का ज्ञानेन्द्र गौतम, वीरेन्द्रनगर-३ का १३ वर्षीय मनसुन मल्ल ठकुरी र उनकी आमा रेखा मल्ल, कालिकोट सानो त्रिवेणी-१ का रण अधिकारी, वीरेन्द्रनगर-२ मुलपानीकी अमिना थापा मगर, सहचालक राजन बुढा, जुम्ला सिजा-३ का भरत राना, वीरेन्द्रनगर-५ चिसापानीका दशरथ गुरुङ र वीरेन्द्रनगर-७ का रोशन गुरुङ घाइते भएको प्रहरीले जनाएको छ। बसमा ५६ जना यात्रु सवार रहेका थिए।

दुर्घटनाको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।

काठमाडौ,१२ जेठ । राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा)का सांसद आशिष गजुरेलले पानीजन्य जोखिमका कारण बर्सेनि ठूलो सङ्ख्यामा मानिसको ज्यान जाने गरेको भन्दै सचेतनामूलक कार्यक्रम सञ्चालन गर्न सरकारसँग आग्रह गरेका छन्।

मंगलबार बसेको प्रतिनिधिसभा बैठकको आकस्मिक समयमा बोल्दै उनले नेपाल प्रहरीको तथ्यांकअनुसार बर्सेनि करिब ४०० जनाको पानीमा डुबेर वा बगेर मृत्यु हुने गरेको बताए। विश्व स्वास्थ्य संगठनको अनुमान अनुसार भने यो संख्या वार्षिक १५०० सम्म पुग्ने उनको भनाइ छ।

उनले जेठको पहिलो साता सिन्धुलीको सुनकोशी नदीमा ९ र १० वर्षका बालबालिकाको डुबेर मृत्यु भएको घटना उल्लेख गर्दै यस्ता घटनामा पर्याप्त जनचेतना, सुरक्षा व्यवस्था र पूर्वसतर्कताको अभाव रहेको बताए।

सांसद गजुरेलले विद्यालय, अभिभावक र स्थानीय तहले मिलेर पानीजन्य जोखिमबारे सचेतना कार्यक्रम सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिए।

त्यसैगरी, जोखिमयुक्त स्थानमा चेतावनी बोर्ड, बार र सुरक्षाका अन्य उपाय अपनाउनुपर्ने, पूर्वाधार निर्माण गर्दा सुरक्षालाई ध्यान दिनुपर्ने तथा बालबालिकाको सुरक्षालाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनको भनाइ छ।

उनले पौडी र पानीजन्य सीप सिकाउने कार्यक्रम सञ्चालन गर्न पनि स्थानीय तहलाई सक्रिय हुन आग्रह गरेका छन्।