काठमाडौं,१३ भदौ। वायु प्रदूषण विश्व स्वास्थ्य संगठन (डब्लुएचओ) को मापदण्डअनुसार कायम गर्न सकिए नेपालीको औसत आयु ३ वर्ष ३ महिना बढ्न सक्ने एक वैज्ञानिक अध्ययनले देखाएको छ।

अमेरिकाको सिकागो विश्वविद्यालयअन्तर्गतको इनर्जी पोलिसी इन्स्टिच्युटले बिहीबार सार्वजनिक गरेको ‘एयर क्वालिटी लाइफ इन्डेक्स–२०२५’ प्रतिवेदनले नेपालका लागि वायु प्रदूषणलाई दीर्घायुमा पर्ने सबैभन्दा ठूलो बाह्य जोखिमको रूपमा देखाएको हो।

पिएम २.५ सबैभन्दा खतरनाक: प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा २०२३ मा वायु प्रदूषण (पिएम–२.५) को सरदर स्तर ३८.३ माइक्रोग्राम प्रतिघनमिटर पुगेको छ, जुन २०२२ को तुलनामा १० प्रतिशतले बढी हो। डब्लुएचओले पिएम–२.५ को वार्षिक औसत सीमा ५ माइक्रोग्राम प्रतिघनमिटर तोकेको छ। त्यस आधारमा नेपालको प्रदूषण स्तर डब्लुएचओको मापदण्डभन्दा करिब ७.६६ गुणा बढी छ।

पिएम–२.५ भनेको प्रतिघनमिटर वायुमण्डलमा तैरिने अत्यन्त स–साना र विषाक्त कणलाई जनाउने सूचक हो, जसले मानव स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्छ।

तराईमा अत्यधिक प्रदूषण: मध्य तथा पूर्वी तराईका रौतहट, महोत्तरी र बाराका बासिन्दा सबैभन्दा प्रदूषित हावामा श्वास फेर्ने गरेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ। यदि यी जिल्लामा डब्लुएचओको मापदण्डअनुसारको हावा उपलब्ध भए त्यहाँका मानिसको आयु ५.२ वर्षसम्म बढ्न सक्ने देखाइएको छ।

प्रदेशगत हिसाबमा मधेसपछि सबैभन्दा प्रदूषित प्रदेश कोसी रहेको छ। त्यहाँका बासिन्दाले स्वच्छ हावा पाए ३.६ वर्ष आयु बढाउन सक्ने अध्ययनले देखाएको छ।

नेपालको ४० प्रतिशत जनसंख्या बसोबास गर्ने मध्य तथा पूर्वी तराईमा मात्रै प्रदूषण नियन्त्रण भए, त्यहाँका मानिसको औसत आयु ४.७ वर्षले बढ्ने अनुमान गरिएको छ। राजधानी काठमाडौंमा प्रदूषणका कारण औसत आयु २.६ वर्षले घटेको छ।

धूम्रपानभन्दा बढी खतरनाक: १९९८ देखि २०२३ सम्म नेपालमा पिएम–२.५ को स्तर ७४ प्रतिशतले बढेको पाइएको छ। यसले मात्र सरदर आयुलाई थप १.६ वर्षले घटाएको छ।

प्रतिवेदनअनुसार नेपालमा वायु प्रदूषण धूम्रपान र आहारजन्य जोखिमभन्दा बढी खतरनाक छ। धूम्रपानले औसत आयु १.९ वर्ष र आहारजन्य जोखिमले १.३ वर्षले घटाउँछ भने वायु प्रदूषणले ३ वर्षभन्दा बढी घटाइदिन्छ।

विश्वकै सबैभन्दा ठूलो बाह्य स्वास्थ्य जोखिम: प्रतिवेदनले विश्वभर वायु प्रदूषणका कारण मानिसको सरदर आयु १.९ वर्षले घटेको देखाएको छ। यो प्रभाव धूम्रपानसँग लगभग बराबर भए पनि मद्यपानभन्दा चार गुणा बढी, सडक दुर्घटनाजस्ता यातायातजन्य घटनाभन्दा पाँच गुणा बढी र एचआइभी/एड्सभन्दा ६ गुणाभन्दा बढी गम्भीर देखिएको छ।

दाङ,१२ भदौ । कपिलवस्तुमा बम विस्फोट भएको छ। तौलिहवाबाट पिपरहवा जाने बाटोमा ठूलो विस्फोट भएको छ। 

विस्फोटबाट बिच सडकमा ठूलो खाडल परेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ। घटनास्थलमा सेना, प्रहरी र सशस्त्र प्रहरी पुग्दैछ। 

काठमाडौं,१२ भदौ । भक्तपुर जिल्ला अदालतले सामाजिक अभियान्ता आशिका तामाङसहित दुई जनालाई आपराधिक उपद्रव मुद्दामा दोषी ठहर गर्दै पाँच दिन कैद सजाय सुनाएको छ।

अदालतका सूचना अधिकारी हिराकुमारी भण्डारीका अनुसार, न्यायाधीश विश्वनाथ भट्टराईको इजलासले आशिका तामाङ र अर्का प्रतिवादी शरण तिरूवालाई पाँच-पाँच दिन कैद र जरिवाना तोकेको छ।

उक्त घटनामा सूर्यविनायक नगरपालिकाले साँगामा बनाएको झोलुङ्गे पुलमा रकम उठाउने क्रममा आशिका र उनका साथीसँग अवरोध पुर्‍याएको, स्थानीय सूचना तोडफोड गरेको आरोप लगाएको थियो। नगरपालिकाले यस विषयमा प्रहरीमा जाहेरी दिएका थिए।

अदालतले पीडक पक्षलाई पाँच सय रुपैयाँ जरिवाना र पीडितलाई क्षतिपूर्ति तोकेको छ। दामासाहीले ८ हजार ३ सय रुपैयाँ पीडितलाई क्षतिपूर्ति र पीडित राहत कोषमा जनही २०० रुपैयाँ भर्न आदेश पाएका छन्।

आशिकाले उनले यस घटनामा प्रहरी, सरकारी वकिल र अदालतमा समेत गल्ती महसुस गरेको बताएकी थिइन् ।

कैलाली, १२ भदौ । कैलालीको गोदावरी नगरपालिका–९ खुटिया खोलामा पौडी खेल्ने क्रममा चार किशोरको डुबेर मृत्यु भएको छ।

बिहीबार दिउँसो करिब २ बजेतिर खोलामा पौडी खेल्न गएका उनीहरू डुबेका जिल्ला प्रहरी कार्यालय कैलालीका डिएसपी राजकुमार सिंहले जानकारी दिनुभयो।

मृतकहरूमा अन्दाजी १७ वर्षीय सक्षम जोशी, १५ वर्षीय देव भण्डारी, १७ वर्षीय जावेज भण्डारी र १७ वर्षीय प्रतीक चौधरी रहेका छन्।

प्रहरीका अनुसार घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको छ।

दाङ, १२ भदौ । विद्यालय शिक्षा विधेयकको विरोधमा निजी तथा आवासीय विद्यालय अर्गनाइजेसन नेपाल (प्याब्सन) ले आज देशभरका प्रमुख जिल्ला अधिकारीमार्फत प्रधानमन्त्रीलाई ज्ञापनपत्र बुझाएको छ। विधेयकमा रहेका त्रुटि सच्याउन माग गर्दै प्याब्सनले चरणबद्ध आन्दोलन सुरु गरेको हो।

दाङमा पनि जिल्ला प्रशासन कार्यालय अगाडि कोणसभा आयोजना गरी ज्ञापनपत्र बुझाइएको छ। कोणसभाका वक्ताहरूले विधेयक निजी विद्यालयलाई धरासायी बनाउन ल्याइएको भन्दै कडा आपत्ति जनाए।

प्याब्सनका पूर्व केन्द्रीय सल्लाहकार नारायण अधिकारीले निजी विद्यालयहरूले ३४ प्रतिशत शैक्षिक भार बोकेर राज्यलाई सघाइरहेका बेला सरकारले उल्टै प्रहार गरेको आरोप लगाए। उनले सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तरमा ध्यान दिन नसकेको राज्यले निजी शिक्षामा आघात पुर्‍याउन खोज्नु अस्वीकार्य भएको बताए। शिक्षा विधेयक संशोधन नभए विद्यालय बन्द गरेर साँचो राज्यलाई बुझाउने चेतावनी समेत दिए।

प्याब्सनका निवर्तमान केन्द्रीय सचिव यादव गिरीले ८ हजारभन्दा बढी निजी विद्यालयमाथि कुठाराघात गर्ने गरी ल्याइएको विधेयकले मुलुकलाई शैक्षिक दृष्टिले परनिर्भर बनाउन खोजेको टिप्पणी गरे।

केन्द्रीय सदस्य महेन्द्र अधिकारीले घरजग्गा बन्धकी राखेर सञ्चालनमा आएका विद्यालयलाई नाफारहित कम्पनीमा दर्ता गर्नुपर्ने प्रावधान विरोधाभाषपूर्ण भएको बताए। उनले शिक्षा विकासमा निजी क्षेत्रको योगदानलाई बेवास्ता गरिएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे।

लुम्बिनी प्रदेश सल्लाहकार केशव थापाले शैक्षिक विकासलाई पछाडि धकेल्ने खालको विधेयकप्रति पुनर्विचार गर्न सरकारलाई आग्रह गरे।

प्याब्सन दाङ जिल्ला अध्यक्ष निर्मल न्यौपानेले निजी विद्यालयलाई धरापमा पार्ने नियत स्पष्ट भएकाले आन्दोलन मर्यादित तरिकाले अघि बढाइने बताए।

उनको अध्यक्षतामा भएको कोणसभामा आन्दोलन परिचालन समितिका संयोजक तथा वरिष्ठ उपाध्यक्ष बिरेन्द्र चन्दले आन्दोलनबारे प्रकाश पारेका थिए। कार्यक्रमको सहजीकरण सचिव आदिम केसीले गरेका थिए।

कोणसभापछि प्याब्सन दाङले प्रमुख जिल्ला अधिकारी विश्वप्रकाश अर्याललाई ज्ञापनपत्र बुझाएको थियो। ज्ञापनपत्र बुझ्दै प्रजिअ अर्यालले माग सरकारसम्म पुर्‍याइने प्रतिबद्धता व्यक्त गरे।

काठमाडौँ,१२ भदौ । पर्साको वीरगञ्जमा हैजा संक्रमण बढ्दै गएको छ। अहिलेसम्म एक सय ३६ जनामा हैजा पुष्टि भएको स्वास्थ्य कार्यालय पर्साले जनाएको छ।

जनस्वास्थ्य अधिकृत धनी सिंहका अनुसार हैजाबाट उपचार गराइरहेका बिरामीमध्ये ५६ जना डिस्चार्ज भइसकेका छन् भने २८३ जनाको विभिन्न अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

गएराति मात्रै ११४ जना नयाँ झाडापखालाका बिरामी अस्पताल भर्ना भएका थिए। हालसम्म वीरगञ्जका विभिन्न अस्पतालमा पाँच सय ३९ जना झाडापखालाका बिरामी भर्ना भएकोमा एक सय ३६ जनामा हैजा पुष्टि भएको हो। झाडापखालाका २५७ जना उपचारपछि घर फर्किएको सिंहले जानकारी दिए।

हैजा नियन्त्रणका लागि संघ, प्रदेश र स्थानीय तह सक्रिय रहेको स्वास्थ्य कार्यालय पर्साले जनाएको छ। पानीका स्रोतको शुद्धीकरण, जनचेतनामूलक कार्यक्रम र औषधीसहित दक्ष स्वास्थ्यकर्मीको परिचालन गरी नियन्त्रणका काम अघि बढाइएको छ।

संघीय स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयका अनुसार जोखिमयुक्त क्षेत्रमा संघीय, प्रदेश र स्थानीय सरकारसँगै विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (WHO) को टोली खटिएको छ। मन्त्रालयले यसलाई नियन्त्रणउन्मुख अवस्थामा ल्याउन सकिने दाबी गरेको छ।

डडेल्धुरा, १२ भदौ । डडेल्धुराको नवदुर्गा गाउँपालिका–५ मा जिप दुर्घटना हुँदा चार जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ भने छ जना घाइते भएका छन्।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय डडेल्धुराका प्रहरी निरीक्षक डम्बर विष्टका अनुसार से १ ज ७३८ नम्बरको जिप ठाँटा बजारबाट सदरमुकामतर्फ आउँदै गर्दा बिहिवार बिहान दुर्घटनामा परेको हो।

मृत्यु हुनेमा नवदुर्गा–५ का १८ वर्षीय सुरेश साउद, २३ वर्षीय सुरेश पार्की, ४० वर्षीया तारा अवस्थी र ७२ वर्षीया कलावती साउद रहेका छन्।

त्यसैगरी घाइते हुनेहरूमा सोही वडाका १८ वर्षीया सुशीला विक, ४४ वर्षीय प्रकाश विक, ४८ वर्षीय चन्द्रबहादुर साउद, ३५ वर्षीय रामबहादुर साउद, ४२ वर्षीय गणेशबहादुर साउद र ४ वर्षीया प्रतिका पार्की रहेका छन्।

घाइतेहरूलाई उपचारका लागि सदरमुकामस्थित डडेल्धुरा अस्पतालमा भर्ना गरिएको प्रहरीले जनाएको छ। दुर्घटनाको कारणबारे अनुसन्धान भइरहेको छ

एजेन्सी । मिनियापोलिसस्थित एननसिएसन क्याथोलिक विद्यालयमा भएको गोलीकाण्डमा दुई बालबालिकाको मृत्यु भएको छ। १७ जना घाइते भएका छन्। मृत्यु हुने बालबालिकाको उमेर ८ र १० वर्षको रहेको प्रहरीले पुष्टि गरेको छ।

स्थानीय प्रहरी प्रमुख ब्रायन ओ’हाराले यस घटनालाई “बच्चा र भक्तहरू विरुद्ध सचेत रूपमा गरिएको हिंसा” भनेका छन्। उनका अनुसार बन्दुकधारीसँग राइफल, सटगन र पिस्तोल रहेका थिए। उनले चर्चको झ्यालमार्फत गोली प्रहार गरेका थिए।

प्रहरीका अनुसार गोली चलाएपछि बन्दुकधारीले आत्महत्या गरेका छन्।

घाइतेमध्ये १४ जना बालबालिका रहेका छन् भने दुईको अवस्था गम्भीर रहेको जनाइएको छ।

यस घटनाप्रति अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले प्रतिक्रिया दिँदै ट्रुथ सोसलमार्फत लेखेका छन्, “ह्वाइट हाउसले यस भयानक घटनालाई निरन्तर निगरानी गरिरहेको छ।”

दाङ,१२ भदौ । सल्यानमा बिहीबार दिउँसो जिप दुर्घटना हुँदा १९ जना घाइते भएका छन्। शारदा नगरपालिका–१२ तिमिलेबाट श्रीनगरतर्फ जादै गरेको लु १ ज २३६८ नम्बरको जिप रेसमज्युल नजिकै दुर्घटनामा परेको हो।

जिल्ला प्रहरी कार्यालय सल्यानका सूचना अधिकारी प्रहरी निरीक्षक बाबुराम बस्नेतका अनुसार घाइते सबैलाई शारदा नगरपालिका–१ श्रीनगरस्थित कर्णाली अस्पतालमा उपचार भइरहेको छ।

जिप अनियन्त्रित भएर सडकबाट करिब पाँच मिटर तल खसेको प्रहरीको भनाइ छ। उक्त जिपमा २० जना सवार रहेका थिए।

दुर्घटनाबारे थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ। जिप चालक शारदा नगरपालिका–६ बस्ने २३ वर्षीय सुरेश बुढाथोकीलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ।

काठमाडौं, १२ भदौ । विभिन्न पाँचवटा मुद्दाका अभियुक्त छबिन्द्र हुमागाईंलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। उनी ललितपुरको बागमती गाउँपालिका–५ का ३१ वर्षका छन्। कामाडौं उपत्यका अपराध अनुसन्धान कार्यालयको टोलीले उनलाई नियन्त्रणमा लिएको हो।

प्रहरीका अनुसार हुमागाईं पछिल्लो पटक वैदेशिक ठगीको आरोपमा पक्राउ परेका हुन्। उनी स्लोभाकिया पठाउने भनी रकम ठगी गरेको आरोपमा छन्।

त्यसअघि उनीविरुद्ध चारवटा मुद्दा समेत दर्ता भएको पाइएको छ। ललितपुर जिल्ला अदालतले बैंकिङ कसुरको मुद्दामा उनलाई १८ भदौ २०८१ मा ५ लाख रुपैयाँ बिगो, सोही बराबरको जरिवाना र २४ हजार रुपैयाँ क्षतिपूर्ति तिर्न आदेश दिएको थियो।

उनीविरुद्ध जिल्ला प्रहरी परिसर काठमाडौंमा १५ लाख रुपैयाँ ठगी तथा आपराधिक लाभको मुद्दा, प्रहरी वृत्त कालिमाटीमा १ लाख ५० हजार र १ लाख ३ हजार १०० रुपैयाँ बैंकिङ कसुरको उजुरी दर्ता छ। प्रहरी वृत्त महाराजगञ्जमा पनि बैंकिङ कसुरको उजुरी रहेका छन्।