दाङ,११ कार्तिक । बाहिरका निजी क्लिनिक वा अस्पतालका चिकित्सकबाट सिफारिस भएर आएका बिरामीले अब राप्ती स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानमा सिधै एमआरआई, सिटी स्क्यान लगायतका सेवा लिन सक्ने भएका छन्।

प्रतिष्ठानका निमित्त अस्पताल निर्देशक प्रा.डा. जनार्दन पन्थीका अनुसार बाहिरका चिकित्सकले पर्चा दिएर सिफारिस गरेका बिरामीलाई अब ओपीडीमा छुट्टै पर्चा काट्नुपर्ने छैन। उनीहरूले सिधै बिलिङ गरी सेवा लिन सक्ने व्यवस्था गरिएको हो।

उनका अनुसार बाहिरका चिकित्सकको सिफारिससहित आएका बिरामीले एमआरआई, सिटी स्क्यानसँगै सुगर र प्रेसर जाँचजस्ता सामान्य परीक्षण पनि सिधै बिलिङ गरेर गराउन सक्ने छन्।

यो व्यवस्था लागू भएपछि बाहिरका चिकित्सकबाट सिफारिस भएका बिरामीलाई अनावश्यक ढिलाइ र झन्झट बिना सहज रूपमा सेवा लिन सकिने भएको छ।

काठमाडौ,१० कार्तिक । स्ट्राइकर सावित्रा भण्डारी ‘साम्बा’को उत्कृष्ट प्रदर्शनमा नेपालले थ्री नेसन्स कप महिला फुटबल प्रतियोगितामा सान्त्वना जित हासिल गरेको छ। भारतको शिलङस्थित जवाहरलाल नेहरू रंगशालामा सोमबार सम्पन्न अन्तिम खेलमा नेपालले घरेलु टोली भारतलाई २–१ ले पराजित गरेको हो।

नेपालका लागि सावित्रा भण्डारीले दुवै गोल गर्दै टोलीलाई प्रतियोगिताको पहिलो जित दिलाइन्।

प्रतियोगिताको उपाधि भने यसअघि नै इरानले जितिसकेको थियो। इरानले भारतलाई २–० र नेपाललाई ३–० ले हराउँदै अपराजित रह्यो। नेपालले पहिलो खेलमा इरानसँग ३–० को हार बेहोरेको थियो भने भारत पनि इरानसँग २–० ले पराजित भएको थियो।

सावित्राको शानदार प्रदर्शन

नेपालले खेलको सुरुवातदेखि नै आक्रामक रणनीति अपनायो। खेलको दोस्रो मिनेटमै सावित्राले गोल गर्दै नेपाललाई अग्रता दिलाइन्। डिफेन्स लाइनबाट आएको लामो क्रस बललाई उनले कुशलतापूर्वक नियन्त्रणमा लिएर भारतीय गोलकिपरलाई छलाउँदै गोल गरिन्।

पहिलो हाफमा थप अवसर सिर्जना भए पनि गोल थप्न नेपाल सफल भएन। दोस्रो हाफमा पनि नेपालको दबदबा कायम रह्यो। ६३औं मिनेटमा पाएको फ्रिकिकमा सावित्राले सिधै प्रहार गर्दा बल सिधै जालीमा पुगेको थियो, जसले नेपाललाई २–० को सहज अग्रता दिलायो।

भारतले खेलको अन्त्यतिर दबाब बढायो र ८१औं मिनेटमा वैकल्पिक खेलाडी करिश्मा सिरभोकरले गोल फर्काइन्। निर्मला देवीको फ्रिकिकबाट आएको बल बाउन्स हुँदै विमला विकसमक्ष पुगेको थियो, तर क्लियर गर्न खोज्दा बल करिश्मासमक्ष पुगेको र उनले सहजै गोल गरेकी थिइन्।

तर, त्यो गोल भारतका लागि सान्त्वना मात्र बन्यो। नेपालले अन्तिम मिनेटसम्म रक्षात्मक र आक्रामक सन्तुलन कायम राख्दै २–१ को जित पक्का गर्‍यो।

काठमाडौ,१० कार्तिक । शिक्षा, विज्ञान तथा प्रविधि मन्त्री महावीर पुनले आफूलाई कुनै पनि उद्घाटन, शिलान्यास वा प्रमुख अतिथिको रूपमा कार्यक्रमहरूमा निमन्त्रणा नगर्न आग्रह गरेका छन्।

मन्त्री पुनले सोमबार सामाजिक सञ्जालमार्फत जनाएका छन्, “कृपया कसैले पनि र कहीँबाट पनि उद्घाटन/शिलान्यास कार्यक्रम, प्रमुख अतिथि हुनेजस्ता कुनै पनि औपचारिक कार्यक्रमहरूमा निमन्त्रण नगर्नु होला।”

उनले संयुक्त राष्ट्रसंघको उज्बेकिस्तान महासभा र ब्रिटिस काउन्सिलले नाइजेरियामा आयोजना गरेको सम्मेलनमा समेत सहभागिता नजनाएको उल्लेख गर्दै आफू अनावश्यक औपचारिक कार्यक्रममा नजाने बताएका छन्।

पुनले अनिवार्य सहभागिता आवश्यक हुने बैठक वा कार्यगत भ्रमणबाहेक अन्य कार्यक्रममा नगइने स्पष्ट पार्दै केही मन्त्री विदेश भ्रमणमा गएको विषयमा हल्ला नफैलाउन पनि आग्रह गरेका छन्।

उनले लेखेका छन्, “जानै पर्ने र नगई नहुने मिटिङमा मात्र केही मन्त्रीहरू विदेश जानु भएको हो। त्यसैले ‘विदेश घुम्न गयो’ भनेर हल्ला नगर्नु होला।”

काठमाडौ,१० कार्तिक। भारतको कोलकाता शहरबाट करिब १८० यात्रु बोकेर सोमबार इन्डिगोको उडान ६ई–१७०३ चीनको ग्वाङ्झाउ पुगेको छ। यससँगै भारत र चीनबीच पाँच वर्षदेखि रोकिएको सिधा हवाई सेवा पुनः सुरु भएको छ।

कोभिड महामारीका कारण सन् २०२० मा उडानहरू बन्द भएका थिए। त्यसै वर्ष लद्दाखको गलवान क्षेत्रमा भारतीय र चिनियाँ सेनाबीच भएको हिंसात्मक झडपका कारण सिधा हवाई सेवा रोकिएको थियो।

पछिल्ला वर्षमा दुई देशबीच सम्बन्ध सुधार हुँदै आएको छ। गत वर्ष सीमा गस्तीमा महत्त्वपूर्ण सम्झौता भएको थियो भने गत अगस्टमा सात वर्षपछि भारतका प्रधानमन्त्री नरेन्द्र मोदीले चीन भ्रमण गरी चीनका राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेट गरेका थिए। त्यस्तै, चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले पनि भारत भ्रमण गरेर सम्बन्ध सुधारका कदम चालेका थिए।

भारत सरकारले उडान पुनः सुरु हुनुले जनता–जनताको सम्पर्क बढाउने र द्विपक्षीय सम्बन्धलाई क्रमिक रूपमा सामान्यीकरण गर्न सहयोग पुग्ने बताएको छ।

दाङ,१० कार्तिक। दाङमा एकातिर विवाह गर्नेको संख्या कम हुदै गएको छ । अर्कोतिर विवाहपछि सम्बन्ध विच्छेद गर्नेको संख्या बढ्दो क्रममा छ। पारिवारिक बेमेल र समझदारीका कारण सम्बन्ध विच्छेदका घटनाहरू क्रमिक रुपमा बढ्दै गएको तथ्याङ्कमा उल्लेख छ।

तुलसीपुर उपमहानगरपालिकाको पञ्जीकरण शाखाको तथ्याङ्क अनुसार पछिल्ला वर्षहरूमा जोडी छुट्टिने दर तीव्ररूपमा बढ्नु समझदारी मुख्य कारण देखिएको छ।

पछिल्ला वर्षहरूमा जोडी छुट्टिने दर तीव्ररूपमा बढ्नु यसैको उदाहरण हो।उपमहानगरपालिकाको पञ्जिकरण शाखाका तथ्यांकअनुसार आर्थिक वर्ष २०७९/८० देखि २०८१/८२ सम्म ६ सय २ जोडीले सम्बन्ध विच्छेद गरेका छन्। यही अवधिमा ५ हजार ८५ जोडीले विवाह गरेका थिए। यसअनुसार हरेक आठवटा विवाहमध्ये करिब एउटा सम्बन्ध अन्त्य हुँदै गएको देखिन्छ, जुन दर विगतका वर्षको तुलनामा उच्च हो।

आर्थिक वर्ष २०७९/८० मा २ हजार २२९ जोडीले विवाह गर्दा २०८ जोडीले सम्बन्ध विच्छेद गरेका थिए। सोही क्रममा २०८०/८१ मा १ हजार ४९६ विवाहका बीच १८७ जोडी छुटिएका छन्।

पछिल्लो आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा १ हजार ३६० जोडीले विवाह गर्दा २०७ जोडीले वैवाहिक सम्बन्ध तोडेका छन्। विवाहको संख्या घट्दै गए पनि सम्बन्ध विच्छेदको संख्या स्थिररूपमा उच्च रहनुले समाजमा सहनशीलता र समझदारी दुवै कमजोर हुँदै गएको संकेत गर्छ।

स्थानीय निकायका अनुसार पारिवारिक असमझदारी, वैदेशिक रोजगारी, टाढाको बसाइ, र आर्थिक समस्याले सम्बन्ध टुट्ने प्रमुख कारण बनेका छन्।

वैदेशिक रोजगारीमा जानेहरूले लामो समय अलग बस्नुपर्ने हुँदा आपसी विश्वास र भावनात्मक सम्बन्ध कमजोर हुने गरेको बताइन्छ। कतिपय अवस्थामा आर्थिक समस्या र बेरोजगारीले पनि दाम्पत्य जीवनमा तनाव र विवाद निम्त्याउने गरेको छ।

सामाजिक विज्ञहरूका अनुसार अहिलेका पुस्तामा व्यक्तिगत स्वतन्त्रताको बोध बढेको छ, जसले असन्तुष्ट सम्बन्धलाई सहेर बस्नुभन्दा नयाँ बाटो रोज्ने मनोवृत्ति जन्माएको छ।

अघिल्ला पुस्ताले सहनशीलतालाई जीवनको मूल्य मानेका थिए भने अहिलेका पुस्ताले आत्म–सम्मानलाई प्राथमिकता दिन थालेका छन्। यही कारणले विवाह विफल हुँदा सम्बन्ध विच्छेदलाई अब लाजको होइन, व्यक्तिगत निर्णयको रूपमा लिइने गरिएको छ।

समाजशास्त्रीहरूको भनाइमा सम्बन्ध विच्छेदको बढ्दो दर असफल सम्बन्धभन्दा पनि चेतनाको नयाँ रुप हो। महिलाहरूमा आत्मनिर्णयको हकबारे सचेतना बढेसँगै उनीहरूले अन्यायपूर्ण र हिंसात्मक सम्बन्धबाट मुक्त हुन खोज्ने क्रम बढेको छ।

तुलसीपुरमा हरेक वर्ष सयौं जोडीको सम्बन्ध विच्छेद दर्ता हुनु केवल सामाजिक समस्या होइन, समाजको सोच, मूल्य र दृष्टिकोणमा भइरहेको परिवर्तनको प्रतिबिम्ब हो। विवाह अब केवल परम्परागत बन्धनको रूपमा होइन, समानता, समझदारी र सम्मानमा आधारित सहयात्राको रूपमा पुनर्विचार गर्नुपर्ने आवश्यकता यस तथ्यांकले स्पष्ट देखाउँछ।

काठमाडौ,९ कार्तिक । पछिल्लो अध्ययनले जलवायु परिवर्तनको तीव्र प्रभावका कारण हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा हिमताल विष्फोटन, हिमपहिरो र छिटो हिउँ पग्लने जोखिम क्रमिक रूपमा बढिरहेको देखाएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय एकीकृत पर्वतीय विकास केन्द्र (इसिमोड)ले हालै प्रकाशित गरेको ‘थामे उपत्यका हिमताल विष्फोटन बाढीको कारण, प्रभाव र भविष्यका जोखिम’ शीर्षकको अध्ययनअनुसार उक्त क्षेत्रमा हरेक दश वर्षमा औसत ०.२८ डिग्री सेल्सियसले तापक्रम बढिरहेको छ। अध्ययन इसिमोडका जोखिम विशेषज्ञहरू सुदनविकास महर्जन, तेन्जिङ छोग्याल शेर्पा र अरुणभक्त श्रेष्ठले गरेका हुन्।

अध्ययनले जलवायु परिवर्तनका कारण सगरमाथा क्षेत्रमा हिमनदीको पग्लिने दर पछिल्ला दशकमा पहिलेको तुलनामा ६५ प्रतिशतले बढेको जनाएको छ। यसले अमू दरिया, सिन्धु, गङ्गा, ब्रह्मपुत्र र इरावदी बेसिनमा रहेका २५ हजारभन्दा बढी हिमतालहरूलाई जोखिममा पारेको छ।

सोलुखुम्बुको थामे क्षेत्रमा गत वर्ष भएको हिमताल विस्फोटन बाढीबारे गरिएको अध्ययनमा भूगर्भीय र भूआकृतिक कारकहरूले बाढीको विनाशकारी शक्ति बढाएको उल्लेख छ।

इसिमोडका ‘रिमोट सेन्सिङ विश्लेषक’ सुदन विकास महर्जनका अनुसार हिन्दुकुश हिमालयका २५ हजारभन्दा बढी हिमतालमध्ये थामे जस्तो सानो तालले पनि ठूलो क्षति पुर्याउन सक्ने देखिएको छ। “थामे घट्नाले साना तालहरू पनि कति जोखिमपूर्ण हुन सक्छन् भन्ने बुझ्न सन्देश दिएको छ,” उनले भने।

अध्ययनले चार हजार नौ सय मिटर उचाइमा रहेको हिमतालमा ठूलो चट्टान खस्दा बाँध भत्किएर करिब १ लाख ५६ हजार घन मिटर पानी बाहिरिएको जनाएको छ। सो पानी तलको अर्को तालमा खस्दा २२ मिटर अग्लो र ५१ मिटर चौडा प्वाल बनेर थप ३ लाख ३ हजार घनमिटर पानी बाहिरिएको थियो।

दुवै तालबाट निस्किएको तीव्र बहावले ठूला ढुङ्गा र भग्नावशेषलाई करिब ८० किलोमिटर तलसम्म बगाएको थियो। बाढीले निजी घर, विद्यालय, स्वास्थ्य चौकी, पुल र एक जलविद्युत् आयोजना क्षति पुर्याएको थियो। घटना दिउँसो भएकाले मानवीय क्षति नभए पनि २५ घर नष्ट र १३५ जना विस्थापित भएका थिए।

नेपालमा सन् १९२० देखि अहिलेसम्म ९० भन्दा बढी हिमताल विस्फोटन भइसकेका छन्। केवल सगरमाथा क्षेत्रमा मात्रै पछिल्ला ५० वर्षमा पाँच ठूला घटना भएका छन्। यी हिमताल विस्फोटन बाढीहरू उच्च हिमाली क्षेत्रमा हुने सबैभन्दा विनाशकारी प्राकृतिक खतरा मानिन्छन्।

इसिमोडका हिम विश्लेषक तेन्जिङ छोग्याल शेर्पाले भने, “थामे बाढी एक कठोर सम्झना हो—जलवायुका चरम घटना कसरी तीव्र बन्दै गएका छन् भन्ने बुझ्न।”

त्यसैगरी, अध्ययनका सहलेखक तथा इसिमोडका वरिष्ठ सल्लाहकार अरुणभक्त श्रेष्ठले भने, “हिन्दुकुश हिमालय क्षेत्रमा तापक्रम वृद्धि विश्व औसतको झन्डै तीन गुणा छ, जसले हिमनदी र हिमतालहरूमा गम्भीर खतरा बढाइरहेको छ।”

उनले थपे, “अब यस क्षेत्रमा तत्काल वास्तविक सूचना प्रणाली सुदृढ गर्दै थप बाढी र मौसम पूर्वानुमान स्टेसन स्थापना गर्नु अत्यावश्यक छ। साथै, नदी किनार संरक्षण र इन्जिनियरिङ संरचनामार्फत सम्भावित क्षति घटाउन कदम चाल्नुपर्छ।”

थामे घटनाले हिमवत क्षेत्रका जोखिम र विपद् बुझ्न, र भविष्यका नीति तथा अनुकूलन रणनीति बनाउन महत्त्वपूर्ण पाठ दिएको अध्ययनमा उल्लेख छ। हालै सुरु गरिएको ‘बिल्डिङ एडप्टेसन एण्ड रेजिलिएन्स इन द हिन्दु कुश हिमालयज’ परियोजनाले पनि यस्ता विपद् र जोखिम घटाउने उपायमा ध्यान केन्द्रित गरेको इसिमोडले जनाएको छ।

तस्बिर:एसपिसिसी

काठमाडौ, ९ कार्तिक । राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोगले आफ्ना मागहरू सम्बोधनको मागसहित शान्तिपूर्ण रूपमा प्रदर्शन गरिरहेका सबै पक्षलाई संयमित रहन आग्रह गरेको छ।

आयोगका प्रवक्ता डा. टीकाराम पोखरेलले आज जारी गरेको प्रेस विज्ञप्तिमा नागरिकले उठाएका मागहरूलाई समयमा र उचित ढंगले सम्बोधन गर्न सरकारसँग आह्वान गरिएको छ। साथै समस्याको समाधान वार्ता र संवादमार्फत खोजिनुपर्नेमा आयोगले जोड दिएको छ।

“समस्याको समाधान विधिको शासन, संविधान, कानुन र मानवअधिकारका मूल्य–मान्यताका आधारमा शान्तिपूर्ण रूपमा खोजिनुपर्छ,” विज्ञप्तिमा भनिएको छ।

आयोगले विगतका केही घटनामा शान्तिपूर्ण भनिएका प्रदर्शनहरू हिंसात्मक र ध्वंसात्मक रूप लिएको स्मरण गराउँदै आगामी दिनमा त्यस्ता गतिविधि दोहोरिन नदिन प्रदर्शनरत पक्ष सचेत रहनुपर्नेमा जोड दिएको छ।

“प्रदर्शनलाई शान्तिपूर्ण बनाउन सबै पक्ष जिम्मेवार हुनु आवश्यक छ। आगामी प्रदर्शनहरूमा घुसपैठ हुन नदिने दायित्व सरकार र प्रदर्शनकारी दुवैको हो,” आयोगले भनेको छ।

त्यसैगरी, आयोगले सुरक्षा निकायलाई संयमता, धैर्यता र विवेकपूर्ण व्यवहार प्रदर्शन गर्न आग्रह गरेको छ। प्रदर्शनरत पक्षले पनि आफ्ना गतिविधि शान्तिपूर्ण राख्ने, घृणायुक्त अभिव्यक्ति नदिने र उत्तेजनापूर्ण व्यवहारबाट टाढा रहनुपर्ने आयोगले स्मरण गराएको छ।

आयोगका अनुसार नागरिकका अधिकारहरूको सम्मान गर्नु र सो अधिकार उपभोगको सहज वातावरण सिर्जना गर्नु राज्यको दायित्व हो। त्यसैले गत भदौ २३ र २४ गतेको प्रदर्शनपश्चात् जेनजी पुस्ताले उठाएका जायज मागहरू समयमा सम्बोधन हुनुपर्नेमा आयोगले जोड दिएको छ।

काठमाडौ,९ कार्तिक । मौजुदा मन्त्रिपरिषद्मा दुई जना नयाँ मन्त्री थपिएका छन्। प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’को सिफारिसमा राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले नयाँ मन्त्री नियुक्त गरेका हुन् ।

प्रधानमन्त्रीको सचिवालयका अनुसार स्वास्थ्य तथा जनसङ्ख्या मन्त्रीमा पूर्वसचिव डा. सुधा शर्मा र युवा तथा खेलकुद मन्त्रीमा बब्लु गुप्ता नियुक्त भएका छन् । दुवैले आज शपथ ग्रहण गरेका छन्।

यद्यपि संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्रीमा गणपतिलाल श्रेष्ठ र श्रम तथा रोजगार मन्त्रीमा खगेन्द्र सुनुवारको नाम सिफारिस भए पनि केही विवादका कारण उनीहरूको शपथ रोकिएको प्रधानमन्त्री कार्यालय स्रोतले जनाएको छ।

काठमाडौँ,९ कार्तिक । संघीय संसद भवन नयाँबानेश्वरमा जेनजी आन्दोलनकारीले गरेको आगजनीका कारण क्षतिग्रस्त भएपछि राष्ट्रिय सभा बैठक सिंहदरबारस्थित कृषि समितिको हलबाट सञ्चालन गर्ने तयारी गरिएको छ।

संघीय संसद सचिवालयका प्रवक्ता एकराम गिरीका अनुसार नयाँ संसद भवन अझै निर्माण सम्पन्न नभएकाले सिंहदरबारभित्रकै कृषि समितिको हल सर्वाधिक उपयुक्त विकल्पका रूपमा देखिएको हो।

उनका अनुसार, “२०७२ सालको भूकम्पले क्षतिग्रस्त पुरानो प्रतिनिधि सभा भवनमा प्रबलीकरणको काम भइरहेको छ। त्यसैले तत्कालका लागि कृषि समितिको हलमै बैठक सञ्चालन गर्ने तयारी भइरहेको छ।”

राष्ट्रिय सभाको बैठक सुरु भएपछि युट्युबमा प्रत्यक्ष प्रसारण गर्नुपर्ने र दर्शकहरू पनि आउने भएकाले न्यून लागतमा आवश्यक प्राविधिक तथा भौतिक पूर्वाधार तयार पार्ने विषयमा छलफल भइरहेको सचिवालयले जनाएको छ।

प्रवक्ता गिरीले भने, “नयाँ संसद भवन बनेपछि बैठक सर्ने भएकाले अहिलेको तयारी अस्थायी र न्यून लगानीमै सीमित राख्ने योजना बनाइएको छ।”

अघिल्ला वर्षहरूमा पनि स्थायी सभा भनिने ५९ सदस्यीय राष्ट्रिय सभाको बैठक कृषि समितिको हलमै सञ्चालन गरिएको थियो।

२३ र २४ भदौमा भएको जेनजी आन्दोलनपछि २७ भदौमा प्रतिनिधि सभा विघटन गरिएको थियो। सरकारले ताजा जनादेशका लागि आगामी फागुन २१ गते नयाँ निर्वाचन गर्ने निर्णय गरिसकेको छ, भने राष्ट्रिय सभा भने यथावत् छ।

राष्ट्रिय सभा अध्यक्ष नारायण दाहालले अन्तर व्यवस्थापिक संघ ९आईपीयू०को १५१ औं महासभामा भाग लिन स्विटजरल्याण्डको जेनेभा प्रस्थान गर्नुअघि प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीसँग बैठक सञ्चालन स्थलबारे छलफल गरेका थिए। दाहाल स्वदेश फर्किएपछि यस विषयमा थप परामर्श हुने उनको सचिवालयले जनाएको छ।

काठमाडौ,८ कार्तिक। नेपाली सेनाले देशभरका १२ वटा राष्ट्रिय निकुञ्ज, एक वन्यजन्तु आरक्षण र एक शिकार आरक्षमा जनशक्ति परिचालन गरेको छ।

नेपाल सरकारद्वारा घोषणा गरिएको राष्ट्रिय निकुञ्ज, वन्यजन्तु आरक्षण, शिकार आरक्षण तथा चुरे क्षेत्रको संरक्षणका लागि सेनाका नौ हजार ४६ जना जनशक्ति खटिएको नेपाली सेनाका युद्धकार्य निर्देशक मनोज थापाले जानकारी दिए।

उनका अनुसार सेनाका आठ वटा गण, दुई वटा वन तथा वातावरण सुरक्षा गण र सात वटा अनाश्रित गुल्मले यी क्षेत्रको संरक्षणको जिम्मेवारी सम्हालेका छन्।

थापाका अनुसार चालु आर्थिक वर्षमा विभिन्न राष्ट्रिय निकुञ्ज तथा वन्यजन्तु आरक्षण क्षेत्रमा गरिएको कारबाहीबाट ४२ नाल हतियार, एक हजार ९७६ वटा जाल–पासो, एक हजार ९६५ वटा घरेलु औजार, ३३५ वटा सवारीसाधन र १६ वटा ओखोटोपहार बरामद गरिएको छ।

सेनाको सुदृढ सुरक्षा र संरक्षण प्रयासका कारण पछिल्ला १५ वर्षयता बाघ र गैँडाको सङ्ख्यामा उल्लेखनीय वृद्धि भएको छ। पछिल्लो गणनाअनुसार नेपालमा बाघको संख्या ३५५ र गैँडाको संख्या ७५२ पुगेको छ। सन् २००९ मा बाघको संख्या १२१ र २००५ मा गैँडाको संख्या ४०० मात्र थियो।

यी उपलब्धि हासिल गर्ने क्रममा वन्यजन्तुको आक्रमण र अन्य कारणले ११६ जना सैनिकले ज्यान गुमाएका छन्। यसै आर्थिक वर्षमा मात्रै पाँच जना सैनिक जङ्गली जनावरको आक्रमणमा परी घाइते भएका छन्।

नेपालका हिमालहरूको सौन्दर्य जोगाउन सेनाले पछिल्लो दशकदेखि वार्षिक रूपमा “हिमाल सफाइ अभियान” पनि सञ्चालन गर्दै आएको छ।