मध्यपूर्व तनाव अन्त्य गर्न चीनको आह्वान

काठमाडौ,२३ वैशाख। मध्यपूर्वमा बढ्दो तनावका बीच चीनले तत्काल र पूर्ण रूपमा युद्ध अन्त्य गर्न आह्वान गर्दै सबै पक्षलाई शान्ति वार्तामा फर्कन आग्रह गरेको छ। चीनले विशेषगरी संयुक्त राज्य अमेरिका र इरानबीचको विवाद समाधान गर्दै रणनीतिक जलमार्ग हर्मुज जलसन्धि पुनः सञ्चालनमा ल्याउनुपर्नेमा जोड दिएको छ।

चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले बेइजिङमा इरानी विदेशमन्त्री अब्बास अराघचीसँग भएको वार्तापछि जारी गरेको वक्तव्यमा मध्यपूर्वमा जारी शत्रुता अब ढिलाइ नगरी अन्त्य गर्नुपर्ने स्पष्ट सन्देश दिएका छन्।

उनका अनुसार चीनले युद्धको “पूर्ण अन्त्य” तत्काल हुनुपर्ने ठान्छ र शत्रुता पुनः सुरु हुनु अस्वीकार्य छ। उनले वार्ता निरन्तर जारी राख्नुपर्ने आवश्यकता औंल्याउँदै सबै पक्षलाई कूटनीतिक समाधानतर्फ फर्कन आग्रह गरेका छन्।

वाङ यीले विशेष रूपमा हर्मुज जलसन्धि मार्फत समुद्री यातायात सुरक्षित रूपमा पुनः सञ्चालन गर्नुपर्नेमा जोड दिँदै अन्तर्राष्ट्रिय समुदायको तत्काल आह्वानप्रति सम्बन्धित पक्षले छिटो प्रतिक्रिया दिनुपर्ने बताएका छन्।

आणविक मुद्दाबारे टिप्पणी गर्दै उनले इरानलाई शान्तिपूर्ण आणविक ऊर्जाको प्रयोग गर्ने अधिकार रहेको स्वीकार गर्नुपर्ने उल्लेख गरेका छन्। साथै, इरानले आणविक हतियार विकास नगर्ने प्रतिबद्धता जनाएकोमा चीनले स्वागत गरेको पनि उनले बताए।

चीनले मध्यपूर्वमा देखिएको तनावलाई आफ्नो ऊर्जा सुरक्षासँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडेर हेर्दै आएको छ। विश्लेषणअनुसार चीनले समुद्री मार्गबाट आयात गर्ने कच्चा तेलमध्ये ठूलो हिस्सा मध्यपूर्वबाट आउने भएकाले हर्मुज जलसन्धिमा अवरोध भए ऊर्जा आपूर्तिमा ठूलो जोखिम उत्पन्न हुने बताइन्छ।

चीनले पछिल्ला कूटनीतिक प्रयासमार्फत संकट समाधानमा सक्रिय भूमिका खेल्दै आएको उल्लेख गर्दै वाङ यीले अमेरिका र इरानबीचको नाजुक युद्धविरामलाई समर्थन गर्दै चीनको पहलले पनि योगदान दिएको दाबी गरेका छन्।

उनले आगामी दिनमा पनि चीनले तनाव न्यूनीकरण, युद्ध अन्त्य र शान्ति वार्तालाई अघि बढाउन सक्रिय भूमिका खेल्ने तथा मध्यपूर्वमा स्थायित्व कायम गर्न सबै पक्षसँग सहकार्य जारी राख्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।